Haken

Wil je leren haken, maar weet je niet welk garen of welke haaknaald je moet pakken? Begin met materiaal dat prettig in je handen ligt en waarop je de steken goed kunt zien. Daarna oefen je eerst met lossen en vasten, voordat je aan een groter project begint. Zo ontdek je stap voor stap hoe je je draad vasthoudt, je steken telt en controleert of je werk de bedoelde vorm krijgt.

Welk garen maakt de eerste steken zichtbaar?

Een glad, lichtgekleurd garen in een middelmatige of dikkere dikte is vaak prettig om mee te oefenen: je ziet de steken beter en kunt de haaknaald er makkelijker doorheen steken. De Craft Yarn Council noemt glad garen en een lichte kleur als hulpmiddelen voor beginnende hakers. Kies liever geen pluizig, donker of sterk gemêleerd garen voor je eerste proeflapje; daardoor zijn afzonderlijke steken lastiger te onderscheiden.

Bekijk het etiket voordat je een bol koopt. Daar vind je onder meer de vezelsamenstelling, looplengte, aanbevolen haaknaald, wasinstructies en soms informatie over de steekverhouding, zoals beschreven door de Craft Yarn Council over garenetiketten. Kies een hoeveelheid die past bij je project en controleer bij meerdere bollen of de kleurnummers overeenkomen.

Hoe kies je een haaknaald die bij het garen past?

De millimetermaat op de haaknaald is een bruikbaar uitgangspunt. Kijk eerst naar het etiket of het patroon; de aanduidingen in letters of nummers kunnen per land of fabrikant verschillen. De Craft Yarn Council adviseert daarom de maat in millimeters te gebruiken en bij een patroon de steekverhouding te controleren met een proeflapje, in plaats van alleen op een algemene garendikte af te gaan.

Haak je erg strak, dan kan een grotere haaknaald helpen; zijn je steken juist losser dan de patroonbeschrijving, probeer dan een kleinere. Verander steeds maar één ding en haak opnieuw een proeflapje, zodat je ziet wat het effect is. Voor een eerste oefening is een prettig vast te houden haaknaald belangrijker dan een uitgebreide set met allerlei maten.

Welke steken leer je als eerste?

Begin met een schuifknoop en lossenketting. Oefen daarna de vaste in rechte rijen. Daarmee leer je de haaknaald door de steken te steken, de draad om te slaan en de lus door te halen. Let er vooral op dat je de eerste en laatste steek van iedere rij terugvindt: daar ontstaan vaak onbedoeld steken bij of vallen ze juist weg.

Als je de vaste beheerst, kun je halve stokjes en stokjes toevoegen. Een overzicht van verschillende haaksteken helpt je de namen en afkortingen in Nederlandse en Engelstalige patronen te herkennen. Leer de steken één voor één; je hoeft niet meteen meerdere technieken te combineren.

Welk project past bij je eerste oefenlapje?

Kies een patroon met weinig onderdelen, een herhaling die je kunt herkennen en een duidelijke uitleg van de gebruikte steken. Een klein proeflapje is nuttig om je handbeweging te oefenen; daarna kun je een eerste voorwerp maken dat uit rechte rijen bestaat. Wil je motieven leren haken, probeer dan een granny square in losse rondes. Een klein motief laat je oefenen met rondes en hoeken zonder meteen een groot werkstuk te beginnen.

Een bloem is een andere korte oefening, maar kan extra steken en rondes bevatten. Met een eenvoudige gehaakte bloem kun je die technieken stap voor stap verkennen. Bewaar projecten met veel vormgeving, kleurwissels of onderdelen voor later, wanneer je de basissteken vlotter herkent.

Hoe bouw je je eerste project rustig op?

1. Lees het patroon eerst helemaal door en leg garen, haaknaald, schaar en eventueel een steekmarkeerder klaar.
2. Maak een schuifknoop en haak de lossenketting zoals het patroon aangeeft.
3. Haak de eerste rij rustig en tel de steken aan het einde.
4. Herhaal de beschreven steken en controleer geregeld of je rijen even breed blijven.
5. Hecht af volgens het patroon en werk losse draadeinden netjes weg.

Een patroon voor een gehaakte knuffel of amigurumi vraagt vaak om rondhaken, meerderen of minderen en het opvullen van onderdelen. Dat maakt het een logisch volgend project als je rechte rijen en steken tellen onder de knie hebt. Volg voor speelgoed steeds het patroon en de daarin genoemde materiaal- en veiligheidsinstructies.

Waaraan zie je dat je werk goed op koers ligt?

Controleer bij rechte rijen of het aantal steken gelijk blijft en of de zijkanten ongeveer recht lopen. Bij een vormvaste tas of kledingstuk is ook de maat belangrijk. Maak dan een proeflapje in de steek die het patroon voorschrijft en meet het aantal steken en rijen over de aangegeven breedte. Is je lapje groter dan de patroonmaat, probeer dan een kleinere haaknaald; is het kleiner, probeer dan een grotere. De uitleg van de Craft Yarn Council over steekverhouding beschrijft waarom die controle van invloed is op de afmetingen.

Bij een eerste oefenlapje hoeft niet iedere steek perfect gelijk te zijn. Kijk vooral of je de steken kunt herkennen, of je rijen kunt tellen en of het werk niet steeds smaller of breder wordt. De wafelsteek kun je later proberen als je een reliëfpatroon wilt leren; de afwisseling van steken vraagt om nauwkeurig tellen.