Naar de inhoud

Laatst gepubliceerd op · 41 artikelen · 3 rubrieken

Atelier la Vivière

Zo haak je een dubbel stokje en tel je elke steek

Een dubbel stokje geeft je haakwerk meer hoogte, maar de twee omslagen en drie keer doorhalen vragen om een vaste volgorde. Met deze stappen zie je hoeveel lussen op je naald horen te staan en hoe je de keerlossen en steken telt.

Door Marloes Visser · · 5 min leestijd

Roze gehaakt proeflapje met dubbel stokjes, haaknaald en bolletje wol op linnen

Je haakt een toer stokjes en wilt een hoger, opener resultaat, of je patroon vraagt om een dubbel stokje. Dan kan het tellen van de omslagen en lussen even verwarrend zijn. De kern is eenvoudig: sla de draad twee keer om, haal na het insteken een lus op en werk de lussen daarna drie keer per twee af.

Hier lees je hoe je de steek opbouwt, hoe je aan het begin van een toer keert en wanneer de keerlossen meetellen. Ook krijg je controles waarmee je kunt zien of je steek goed gevormd is, zonder de uitleg van gewone stokjes opnieuw te hoeven leren.

Wanneer gebruik je een dubbel stokje?

Een dubbel stokje, vaak afgekort tot dst, is hoger dan een gewoon stokje. Die extra hoogte ontstaat doordat je vóór het insteken twee omslagen op de haaknaald zet en de lussen daarna in drie stappen afwerkt. De volgorde lijkt op die van een stokje, maar er staat bij de start één extra omslag op de naald. Een stap-voor-stapbeschrijving van LK Creativeness gebruikt dezelfde opbouw: twee keer omslaan en vervolgens drie keer door twee lussen halen.

De steek komt van pas wanneer een patroon bewust een hoge steek of een open structuur vraagt. Kijk dus eerst naar het patroon en de gebruikte afkortingen, in plaats van een dubbel stokje zomaar te vervangen door een gewoon stokje. Wil je eerst weten welk garen, welke haaknaald en welke basissteken bij je project passen, begin dan met de uitleg over een eerste haakproject kiezen.

Hoe herken je de omslagen en lussen?

Een omslag is de draad die je om de haaknaald legt. Houd de haaknaald en het garen zo dat de twee omslagen niet los van de naald glijden terwijl je insteekt. Zodra je de draad door de steek hebt opgehaald, staan er vier lussen op de naald. Dat is het handigste controlepunt: zie je er drie, dan ontbreekt meestal een omslag of is de opgehaalde lus niet meegeteld.

Na iedere doorhaalbeweging verdwijnt de voorste omslag samen met de lus ernaast. Je houdt achtereenvolgens drie, twee en één lus over. Die laatste enkele lus is de werkende lus waarmee je verdergaat. In een Nederlandstalige uitleg op Haakinformatie worden de vier beginlussen en de afwerking per twee lussen ook afzonderlijk beschreven.

Verwar het aantal omslagen niet met het aantal steken. De twee omslagen horen bij het opbouwen van één dubbel stokje; ze vormen niet twee extra steken in je toer. De extra hoogte zit in de lange staander van de steek, niet in een groter aantal steken aan de bovenkant.

Hoe haak je het dubbel stokje stap voor stap?

  1. Maak een beginlus en haak een lossenketting volgens je patroon. Bij een bestaande toer keer je eerst je werk als het patroon dat aangeeft.
  2. Leg de draad twee keer om de haaknaald. Houd beide omslagen op hun plek.
  3. Steek de haaknaald in de aangegeven steek of ruimte en haal de draad op. Je hebt nu vier lussen op de naald.
  4. Sla de draad om en haal hem door de eerste twee lussen. Er blijven drie lussen over.
  5. Sla de draad opnieuw om en haal hem door de eerste twee lussen. Nu staan er twee lussen op de naald.
  6. Maak nog een omslag en haal de draad door de laatste twee lussen. Er blijft één werkende lus over; het dubbel stokje is klaar.

Een Nederlandstalige basisinstructie van Aduis beschrijft eveneens twee omslagen en herhaalt het doorhalen door twee lussen totdat de steek af is. De drie doorhaalbewegingen zijn dus geen drie afzonderlijke steken: samen vormen ze één dubbel stokje.

Hoe keer je aan het begin van een toer?

Aan het einde van een toer keer je het werk en maak je keerlossen om met de haaknaald de hoogte van de volgende rij te bereiken. Voor een rij dubbele stokjes wordt vaak een ketting van vier keerlossen gebruikt. Sommige patronen tellen die lossen als de eerste steek van de toer; andere behandelen ze alleen als hoogte en laten de eerste echte steek apart haken. Volg de instructie van jouw patroon, want die afspraak bepaalt waar je de haaknaald aan het einde van de volgende toer insteekt.

Als de keerlossen meetellen, kan het bovenste deel ervan de eerste steek vormen. Haak dan niet ook nog een dubbel stokje in dezelfde beginpositie, tenzij het patroon dat uitdrukkelijk vraagt. Als ze niet meetellen, haak je de eerste steek op de plek die het patroon aanwijst. Zet desnoods een steekmarkeerder in de eerste echte steek, zodat je aan het einde weet waar de laatste steek van de toer hoort.

Het aantal keerlossen is een patroonafspraak, geen reden om de steek zelf anders op te bouwen. De hoge steek blijft bestaan uit twee omslagen en drie doorhaalbewegingen. Vergelijk je technieken, dan is het dubbel stokje een gewone haaksteek; bij Tunische steken met hun eigen structuur wordt met een andere werkwijze gewerkt.

Hoe tel je de steken zonder de keerlossen dubbel te tellen?

Tel de bovenkanten van de steken, niet de verticale draadlussen van de lange staanders. Iedere afgewerkte steek heeft bovenaan een herkenbare V-vorm. Schuif de haaknaald desnoods uit de werkende lus en leg een steekmarkeerder in de laatste steek voordat je keert. Zo kun je na de volgende toer controleren of je tot de rand hebt gehaakt.

Maak het tellen concreet met een proeflapje: haak bijvoorbeeld een ketting van acht lossen en noteer hoeveel steken je volgens de patrooninstructie in de volgende toer moet maken. Dat aantal is een voorbeeld, geen vaste opzet voor elk patroon. De keerlossen kunnen in de telling wel of niet als steek meetellen; kijk dus eerst naar die afspraak. Tel na de toer het aantal V-vormige bovenkanten en vergelijk het met het opgegeven aantal. Tel je de keerlossen mee terwijl het patroon dat niet doet, dan lijkt het totaal hoger dan het is.

Welke fouten zie je aan het resultaat?

Een dubbel stokje dat plotseling korter is dan de steken ernaast, kan zijn ontstaan doordat je één omslag hebt gebruikt in plaats van twee. Controleer tijdens het maken de vier lussen na het ophalen van de draad en het verloop van vier naar drie, twee en één. Als je een extra bobbel of losse draad ziet, kijk dan of een omslag per ongeluk van de naald is gegleden voordat je hem doorhaalde.

Een rand die telkens breder of smaller wordt, wijst vaak op verwarring over de keerlossen of de eerste steek. Controleer daarom twee dingen: tel je de keerlossen mee volgens het patroon, en heb je de laatste echte steek van de toer gevonden? Een markeerder maakt dat laatste zichtbaar. Trek de steken niet geforceerd strak om ze gelijk te maken; houd liever de werkende lussen op een vergelijkbare hoogte.

Tot slot: de exacte hoogte en breedte van je proeflapje zijn afhankelijk van onder meer garen, haaknaald en handspanning. Gebruik daarom de maten of stekenverhouding die je patroon vermeldt, als die er zijn. De steektechniek zelf kun je controleren aan de hand van de lussen en doorhaalstappen; de uiteindelijke maat beoordeel je aan de hand van het project en de patrooninstructies.

Veelgestelde vragen

Hoeveel keer sla je de draad om voor een dubbel stokje?

Je slaat de draad twee keer om de haaknaald voordat je in de volgende steek insteekt. Haal daarna de draad door die steek op. Je hebt dan vier lussen op de naald: de twee omslagen, de opgehaalde lus en de lus waarmee je begon. Werk vervolgens steeds twee lussen tegelijk af, drie keer achter elkaar.

Hoeveel keerlossen gebruik je voor een dubbel stokje?

Bij een toer dubbel stokjes worden vaak vier keerlossen gebruikt om de hoogte te overbruggen. Of die lossen als het eerste dubbel stokje tellen, hangt af van het patroon. Lees daarom de patroonafspraak: staat er dat de keerlossen meetellen, dan maak je aan het begin geen extra steek op dezelfde plek.

Hoe voorkom je dat je dubbel stokje te strak wordt?

Trek de opgehaalde lus niet strak tegen de haaknaald aan; houd haar ongeveer op dezelfde hoogte als de andere lussen. Werk elke omslag rustig door twee lussen en laat die lussen op de naald staan totdat je ze afwerkt. Als insteken lastig gaat, controleer dan ook of je de juiste haaknaald voor je garen gebruikt.

In de rubriek Haken